Gediz'in Tescilli Üç Lezzeti: Tarhana, Güveç ve Höşmerim
Kütahya'nın Gediz ilçesi, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş üç ayrı ürünle ilin gastronomi haritasında öne çıkıyor: tarhana, güveç ve höşmerim.
Coğrafi işaret, bir ürünün belirli bir yöreye ait olduğunu ve o yörenin üretim yöntemiyle yapıldığını hukuken koruyan bir tescil. Yani "Gediz tarhanası" adı, artık başka yerde başka yöntemle üretilen tarhana için kullanılamıyor.
Gediz Tarhanası
Üçünün en yenisi. 4 Mart 2021'de Gediz Ticaret ve Sanayi Odası tarafından başvurusu yapıldı, 13 Mayıs 2022'de mahreç işareti olarak tescillendi.
İçindekiler ve üretim
Gediz tarhanasının bileşimi tescil belgesinde tanımlı:
- Buğday unu
- Tam yağlı yoğurt
- Kırmızı kapya biber
- Kırmızı acı biber
- Soğan
- Tuz
- Nane
- Ekşi hamur
Bu malzemeler belirli oranlarda karıştırılıyor, hazırlanan hamur 21 gün fermente ediliyor, ardından gölgede kurutuluyor. Ortaya granül yapıda bir gıda çıkıyor.
Fermantasyon süresinin bu kadar uzun olması, tarhananın karakteristik ekşi tadını ve sindirim kolaylığını veren şey. Güneşte değil gölgede kurutulması da tesadüf değil — doğrudan güneş, rengi ve aromayı bozuyor.
Denetim
Tescilin sürdürülebilmesi için üretim denetleniyor. Gediz Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Gediz Belediyesi temsilcilerinin bulunduğu beş kişilik bir denetim mercii yılda bir kez düzenli denetim yapıyor.
Gediz Güveci
Tarhanadan önce tescillenen ürünlerden biri. Ayırt edici özelliği kendine has pişirme yöntemi — güvecin toprak kapta, kendi buharıyla uzun sürede pişirilmesi.
Gediz Höşmerimi
Üçüncü tescilli ürün. Höşmerim, taze peynirden yapılan geleneksel bir Anadolu tatlısı; Gediz versiyonu kendi tadıyla ayrı bir tescil almış durumda.
Nereden alınır?
Gediz tarhanası ilçedeki üreticilerden ve Gediz'de düzenlenen Geleneksel Gediz Tarhana Festivali'nden temin edilebiliyor. Tescilli ürün aldığınızdan emin olmak için üreticiden coğrafi işaret kullanım iznini sorabilirsiniz.
Gediz'e gitmişken
Aynı ilçede Murat Dağı Termal ve Kayak Merkezi var — Türkiye'de kaplıcaya girip aynı gün kayak yapılabilen tek yer. Tarhana alışverişiyle birleştirilebilecek bir rota.
