Ana içeriğe geç

Pazarlar Nüfusu, Demografi ve İlçe Yapısı Rehberi

Kütahya Pazarlar ilçesi TÜİK 2025 nüfus verileri, 8 mahalle ve 7 köy dağılımı, 1990 ilçe tarihçesi ve demografik eğilimlerini resmi verilerle inceleyin.

19 Kasım 20264 dk okumaPazarlarKaan Varol

TÜİK 2025 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre Kütahya'nın Pazarlar ilçesinin toplam nüfusu 4.713 kişidir. 2.297 erkek ve 2.416 kadından oluşan nüfusun %64'ü ilçe merkezinde, %36'sı ise köylerde yaşamaktadır. 115 km² yüzölçümüne, 8 mahalleye ve 7 köye sahip Pazarlar, Kütahya'nın en az nüfuslu ikinci ilçesidir.

Kütahya'nın güneybatısında, Simav, Gediz ve Uşak üçgeninin kesişim noktasında yer alan Pazarlar ilçesi; 115 km² yüzölçümü ile ilin yüzölçümü bakımından en kompakt yerleşimlerinden biridir. Deniz seviyesinden ortalama 925 metre yükseklikte konumlanan ilçe, tarımsal üretim kimliğinin yanı sıra Kütahya'nın demografik dönüşümünü en net yansıtan yerleşim birimleri arasında yer almaktadır. Bu rehberde; Pazarlar'ın 1990 yılında ilçe statüsü kazanmasına uzanan idari tarihçesini, TÜİK 2025 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarını, mahalle ve köy bazlı nüfus dağılımını ve son 18 yıllık demografik eğilimleri resmi veriler ışığında inceleyebilirsiniz.

İdari Tarihçe ve İlçe Statüsü (1942–1991)

T.C. Kütahya Valiliği resmi kayıtlarına göre Pazarlar'ın bulunduğu mevki, tarihsel süreçte çevre yerleşimlerin mal değişim ve alışveriş merkezi olarak kullanılmıştır. Yaklaşık 700–800 yıl önce çevredeki Pazarcık halkının bu bölgeye yerleşmesiyle şekillenen ilçe, adını Pazarcık Nahiyesi'nden almaktadır.

İlçenin modern Cumhuriyet dönemi idari geçiş süreci şu aşamalardan oluşmaktadır:

  • 1942 Öncesi: Kütahya'nın Gediz ilçesine bağlı tek muhtarlıklı bir yerleşim birimiydi.
  • 1942–1958: Gediz'den ayrılarak Simav ilçesine bağlandı ve iki muhtarlıkla idare edildi.
  • 1958: Belde belediyesi statüsü kazandı.
  • 9 Mayıs 1990: İlçe olma başvurusu yasal olarak kabul edildi.
  • 8 Ağustos 1991: İlk kaymakamın resmen göreve başlamasıyla Simav'dan ayrılarak Kütahya'nın müstakil ilçeleri arasına katıldı.

TÜİK 2025 Nüfus Verileri ve Kütahya İçindeki Yeri

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı ADNKS sonuçlarına göre Pazarlar ilçesinin temel demografik göstergeleri şu şekildedir:

  • Toplam Nüfus: 4.713 — Kütahya toplamının %0,83'ü
  • Erkek Nüfus: 2.297 — %48,74
  • Kadın Nüfus: 2.416 — %51,26
  • İlçe Merkezi Nüfusu: 3.018 — %64,0
  • Köy Nüfusu: 1.695 — %36,0
  • Kütahya Sıralaması: 12. Sıra — 13 ilçe arasında en az nüfuslu 2. ilçe

Kütahya ilinin toplam 570.478 kişilik nüfusu içerisinde %0,83'lük paya sahip olan Pazarlar, Dumlupınar'ın (2.812 kişi) ardından ilin en küçük ikinci nüfuslu ilçesidir. Cinsiyet dengesinde her 100 kadına karşılık 95,1 erkek düşmektedir; bu oran Kütahya il geneli ortalamasının (97,3) biraz altındadır.

Yıllara Göre Nüfus Eğilimi (2007–2025) ve Hayati İstatistikler

Pazarlar nüfusu son 18 yıllık ADNKS serisinde kademeli bir düşüş eğilimi göstermektedir. 2007 yılında 7.087 olan ilçe nüfusu, 2010'da 5.958'e, 2015'te 5.258'e gerilemiştir. 2018 yılında 5.522 kişi ile son yılların en yüksek seviyesine ulaşan nüfus, 2020'de 4.884, 2023'te 5.064 ve 2024'te 4.816 olarak ölçülmüştür. 2025 yılında bir önceki yıla göre 103 kişi (%2,14) azalışla 4.713 kişiye inmiştir.

TÜİK 2025 hayati istatistikleri, ilçedeki nüfus azalışının yalnızca dış göçten değil, düşük doğum hızından da beslendiğini ortaya koymaktadır:

  • Doğum Sayısı ve Hızı: 2025 yılında ilçede 16 bebek (8 erkek, 8 kız) dünyaya gelmiştir. Kaba doğum hızı binde 3,4 seviyesindedir (Kütahya ortalaması binde 7,4; Türkiye ortalaması binde 10,4).
  • Evlenme ve Boşanma: Aynı yıl 23 evlenme ve 12 boşanma kaydedilmiştir. Binde 2,55'lik boşanma hızı ile Pazarlar, Kütahya ilçeleri arasında en yüksek ikinci orana sahiptir.

Mahalle ve Köy Bazlı Nüfus Dağılımı

İdari olarak 8 mahalle ve 7 köyden oluşan Pazarlar'da yerleşim yoğunluğu ilçe merkezi ile büyük köyler arasında dağılmaktadır.

Mahalleler (Toplam 3.018 Kişi)

  • Atatürk Mahallesi: 716 kişi (İlçenin en kalabalık mahallesi)
  • Turgut Özal Mahallesi: 631 kişi
  • Fatih Mahallesi: 449 kişi
  • Hocaahmetyesevi Mahallesi: 438 kişi
  • Yakuplar Fatih Mahallesi: 288 kişi
  • Adnanmenderes Mahallesi: 254 kişi
  • Yakuplar Atatürk Mahallesi: 192 kişi
  • Ayvalı Mahallesi: 50 kişi

Köyler (Toplam 1.695 Kişi)

  • Sofular: 770 kişi (İlçe merkezindeki tüm mahallelerden daha kalabalık olan en büyük köy)
  • Yenice: 225 kişi
  • Örey: 214 kişi
  • Sarayköy: 161 kişi
  • Akşinik: 152 kişi
  • Orhanlar: 137 kişi
  • Tepeköy: 36 kişi

Özellikle eski bir belde yerleşimi olan Sofular, 770 kişilik nüfusuyla ilçe kırsal nüfusunun yaklaşık %45,4'ünü tek başına barındırmaktadır.

Tarımsal Ekonomi ve Ulaşım Bağlantıları

Pazarlar'da nüfusun %36'sının köylerde yaşaması ve ilçe merkezindeki hanelerin de önemli bir bölümünün tarımsal faaliyetle iç içe olması, ekonominin ana omurgasını belirlemektedir. İlçede başta kiraz ve vişne olmak üzere meyvecilik, bağcılık ve küçük ölçekli hayvancılık temel geçim kaynaklarıdır.

Ulaşım ve bölgesel etkileşim açısından Pazarlar, Kütahya il merkezine yaklaşık 125–130 kilometre mesafede bulunurken komşu ilçeler Simav'a yaklaşık 20 kilometre, Şaphane'ye 15 kilometre ve Gediz'e 35 kilometre uzaklıktadır. Bu coğrafi yakınlık, ilçenin günlük ticaret, eğitim ve sağlık hareketliliğinin önemli ölçüde Simav ve Uşak aksıyla da bağlantılı yürümesine yol açmaktadır.

İlgili Rehberler

PaylaşXWhatsApp
Sonraki durakTavşanlı Zeytinoğlu Halk Kütüphanesi ve Yazma Eserleri Rehberi

Yerel Yaşam

Defterden başka sayfalar

  1. 01Kütahya Rüstem Paşa Medresesi ve El Sanatları Çarşısı7 dk okuma
  2. 02Altıntaş Çakırsaz Hanı ve Selçuklu Kervansarayı Rehberi7 dk okuma
  3. 03Kütahya'da Öğrenciye Uygun Fiyatlı Yemek Durakları5 dk okuma